بؤیۆک کوروش و بابیل، ائرامیزدان اؤنجه ۵۳۹

باخیش اۆچۆن تاسلاق مئتن

مد پادشاهلیغی ایران یایلاسینی اؤز پایتختی اکباتاندان ایداره ائدیردی. لیدیا باتی آناتولینی ساردسدن ایداره ائدیردی. نئو-بابیل پادشاهلیغی اورتا چایلار آراسینی و لوانتی ساخلاییردی. پرسیسده انشانی، سیلیندرده اؤزونو انشان شاهی آدلاندیران کوروش ایداره ائدیردی.

بو خریطهدهکی فورمالار ایضاحی حکمرانلیق دایرهلریدیر. اونلار سرحد دئییل. قدیم دؤولتلر سرحدلری مۆاصیر خریطهلر کیمی چکمیردیلر.

قایناقلار: M. Cogan (translation), adapted to H. Schaudig’s edition, The Cyrus Cylinder, lines 1 to 45, The Context of Scripture, vol. II, 2003, line 21 (Livius.org edition) ایکینجی درجه‌لی قایناق · A. K. Grayson (translation), The Nabonidus Chronicle (ABC 7), Assyrian and Babylonian Chronicles, 1975, col. ii 1 to 4 (Livius.org edition of Grayson’s translation, with later corrections) ایکینجی درجه‌لی قایناق · P. Briant, trans. P. T. Daniels, From Cyrus to Alexander: A History of the Persian Empire, 2002, ch. 1 دوغرولانمالی

باخیش اۆچۆن تاسلاق مئتن

نبونید سالنامهسی بونو نبونیدین آلتینجی ایلینده قئید ائدیر. آستیاگ انشان شاهی کوروشا قارشی یوروش ائتدی. اونون اوردوسو قیام ائتدی، اونو توتدو و تحویل وئردی. کوروش شاه شهری اکباتانا یۆروویۆب اونون خزینهسینی انشانا آپاردی.

سونراکی یونان یازیچیلاری کوروشون گنجلیگینین داها اوزون، اسطوره‌وی روایتلرینی دانیشیرلار. بونلار حکایتدیر، قئیدلر دئییل.

قایناقلار: A. K. Grayson (translation), The Nabonidus Chronicle (ABC 7), Assyrian and Babylonian Chronicles, 1975, col. ii 1 to 4 (Livius.org edition of Grayson’s translation, with later corrections) ایکینجی درجه‌لی قایناق · M. A. Dandamayev, Cyrus iii. Cyrus II the Great, Encyclopaedia Iranica, 1993 دوغرولانمالی · Herodotus, Histories 1.188 to 1.191, 430 BCE, 1.107 to 1.130 دوغرولانمالی قدیم روایت، قئید دئییل

1. شمالدان یاخینلاشارکن
2. خارجی دیوار
3. داخلی ایکی قات دیوار
4. فرات و اونون کؤرپوسو
5. مراسیم یولو
6. اتمننکی، معبد قۆللهسی
7. اساگیلا، مردوک معبدی
8. شهرین ائولری

فصیلی آچین: بابیل، شهر

قایناقلار: R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The outer city walls دوغرولانمیش · UNESCO World Heritage Centre, Babylon, World Heritage List entry 278, 2019 دوغرولانمالی

1. کوچهنین سونوندا دروازا
2. ایکی قاپیلی گیریش
3. اۆچ گیریش و حرکتلی بیرلشمه یئرلری
4. خشت، قیر و قامیش
5. اؤکۆزلر و اژدهالار سیرالاری
6. هئچ واخت هامیسی بیرلیکده گؤرۆنمۆر
7. شیشه و رنگ
8. سرو، میس و برونز

فصیلی آچین: ایشتار قاپیسی

قایناقلار: R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The Ishtar Gate دوغرولانمیش

باخیش اۆچۆن تاسلاق مئتن

سالنامه موحاریبهنی دجلهنین ساحیلینده اوپیسده یئرلشدیریر. اکد، یعنی بابیل اوردوسو، گئری چکیلدی و کوروش غنیمت آلدی و آدام اؤلدوردو. اون دؤردونجو گۆن سیپار دؤیوشسۆز تصرف اولوندو و نبونید قاچدی.

اوپیسین دقیق یئری هله ده مۆباحثهلیدیر. بو خریطهده اونون نؤقطهسی تقریبیدیر.

قایناقلار: A. K. Grayson (translation), The Nabonidus Chronicle (ABC 7), Assyrian and Babylonian Chronicles, 1975, col. iii 12 to 15 (Livius.org edition of Grayson’s translation, with later corrections) ایکینجی درجه‌لی قایناق · A. Kuhrt, The Persian Empire: A Corpus of Sources from the Achaemenid Period, 2007, ch. 3 دوغرولانمالی

باخیش اۆچۆن تاسلاق مئتن

اون آلتینجی گۆن گوتیوم والیسی اوقبارو و کوروشون اوردوسو دؤیوشسوز بابیله گیردی. آراحسامنا آیینین اۆچۆنجۆ گۆنۆ کوروشون اؤزو شهره گیردی. یازی بیلدیریر کی ائساگیلانین معبد مراسیملری کسیلمهدی.

سیلیندر عینی گیریشی مردوکون ایرادهسی کیمی تصویر ائدیر؛ مردوک کوروشو سئچدی و اونا دؤیوشسۆز شهره گیرمگه ایجازه وئردی. او، کوروش اۆچۆن یازیلمیش بابیل ائنعنهسینده شاهلیق متنیدیر.

هرودوت و کسنوفون فراتین یؤنلدیلمهسیندن و قوشونون چای یاتاغیندان گیردیگیندن دانیشیرلار. بونلار قدیم روایتلردیر. هئچ بیر بابیل مئتنی بونلارا تصدیق وئرمیر.

قایناقلار: A. K. Grayson (translation), The Nabonidus Chronicle (ABC 7), Assyrian and Babylonian Chronicles, 1975, col. iii 15 to 20 (Livius.org edition of Grayson’s translation, with later corrections) ایکینجی درجه‌لی قایناق · M. Cogan (translation), adapted to H. Schaudig’s edition, The Cyrus Cylinder, lines 1 to 45, The Context of Scripture, vol. II, 2003, lines 15 to 24 (Livius.org edition) ایکینجی درجه‌لی قایناق · Herodotus, Histories 1.188 to 1.191, 430 BCE, 1.191 دوغرولانمالی قدیم روایت، قئید دئییل

1. گیل سیلیندر
2. گؤمۆلمک اۆچۆن یازیلمیش
3. 1879-دا تاپیلیب
4. گِلین ایچینده قیرخ بئش سطیر
5. ایکی سس
6. پارچا B
7. لؤوحهلرده نسخهلر
8. سیلیندری بو گۆن اوخوماق

فصیلی آچین: کوروش سیلیندری

قایناقلار: The British Museum, The Cyrus Cylinder, museum number 1880,0617.1941 (BM 90920), collection record, 2026 دوغرولانمالی · I. Finkel (ed.), The Cyrus Cylinder: The King of Persia’s Proclamation from Ancient Babylon, 2013, introduction دوغرولانمالی · M. Cogan (translation), adapted to H. Schaudig’s edition, The Cyrus Cylinder, lines 1 to 45, The Context of Scripture, vol. II, 2003, lines 1 to 45 (Livius.org edition) ایکینجی درجه‌لی قایناق

باخیش اۆچۆن تاسلاق مئتن

30 ایله 34-جۆ سطیرلرده سیلیندر تانریلاری بابیله گتیریلمیش دجلهدن او تایداکی شهرلری سایىر. دئییر کی کورش تانری تمثیللرینی یئرلرینه قایتاردی و اینسانلارینی مسکنلرینه توپلادی.

عزرا و اشعیا کیتابلاری کوروشو یهودا سورگونلرینین قایتماسینا و قودوسده معبدی یئنیدن قورماسینا ایجازه وئرن شاه کیمی خاطیرلاییر. بو دینی ائنعنهدیر. سیلیندر یهودا یا قودوسو آدلاندیرمیر.

تاریخچیلر بونون یئنی، عمومی سیاست اولدوغونو، یوخسا بابیلده یئنی پادشاهین معمول عادتی اولدوغونو مۆباحثه ائدیرلر. آشاغیداکی باخیشلار اونلارى یان-یانا قویور.

قایناقلار: M. Cogan (translation), adapted to H. Schaudig’s edition, The Cyrus Cylinder, lines 1 to 45, The Context of Scripture, vol. II, 2003, lines 30 to 34 (Livius.org edition) ایکینجی درجه‌لی قایناق · A. Kuhrt, The Cyrus Cylinder and Achaemenid Imperial Policy, Journal for the Study of the Old Testament 8 (25), 1983, pp. 83 to 97 دوغرولانمالی · Hebrew Bible, Ezra 1:1 to 1:4, 400 BCE دوغرولانمالی دینی ائنانج

باخیش اۆچۆن تاسلاق مئتن

پاسارقاد کوروشون قورقدوغو هخامنشیلر ایمپئراتورلوغونون ایلک پایتختی ایدی. UNESCO اونو 2004-جو ایلده دۆنیا ایرثی سیاهیسینا داخل ائتدی.

مقبره بؤیۆک آهک داشلاریندان کیچیک قابلی اتاقدیر، آلتی پله اوستۆنده قالدیریلیب. دیوید استرونکین 1961-دن 1963-ه قدر قازینتیلاری اونو تفصیلاتلی قئید ائتدی. رسم اونون یایینلانمیش نیسبتلرینه اویغوندور. اونون اؤلچولری هسابات قارشیسیندا تصدیقلنمهلیدیر.

بؤلمه اتاقین قالین دیوارلارینی و آلچاق گیریشینی گؤستریر. یونان مۆلیفلری مقبرهنی اسکندرین آداملاری گؤردۆکلری حالدا تصویر ائدیرلر. اونلارین حسابلاری روایتلردیر.

قایناقلار: D. Stronach, Pasargadae: A Report on the Excavations Conducted by the British Institute of Persian Studies from 1961 to 1963, 1978, ch. 2, the tomb of Cyrus دوغرولانمالی · UNESCO World Heritage Centre, Pasargadae, World Heritage List entry 1106, 2004 دوغرولانمالی · D. Stronach and H. Gopnik, Pasargadae, Encyclopaedia Iranica online, 2009 دوغرولانمالی

باخیش اۆچۆن تاسلاق مئتن

«اینسان حقوقلارینین ایلک منشورو» ایفادهسی ییرمینجی عصرده گئنیش یاییلدی. 1971-ده سیلیندر ایران دؤولتینین پادشاهلیق ایلدؤنومو بایرامی ایله باغلی سیمول کیمی ایستیفاده اولوندو و بیر کوپیه بیرلشمیش میللتلره تقدیم ائدیلدی. هر ایکی فاکت تصدیقلنمهلیدیر.

2010-دا بریتانیا موزئیی سیلیندری ایران میلی موزئیینه وئردی و 2013-دە آمریکا بیرلشمیش ایالتلریندکی موزئیلرده گزدیردی. هر ایکی فاکت تصدیقلنمهلیدیر.

متخصصلر، او جۆملهدن بریتانیا موزئیینین اؤز کوراتورلاری، سیلیندری قدیم شاهلیق ائلنهسینده بابیل تملقویما متنی کیمی تصویر ائدیرلر. او، اؤز دؤورونون ایفادهلریله عدالت و بازسازیدان دانیشیر. او، مۆاصیر معنادا حقوق بیاننامهسی دئییل. بیز بو اوخونوشلاری تصویر ائدیریک. هئچ بیرینی تأیید ائتمیریک.

قایناقلار: Encyclopaedia Iranica, Cyrus Cylinder, Encyclopaedia Iranica online, 2013 دوغرولانمالی · A. Kuhrt, The Cyrus Cylinder and Achaemenid Imperial Policy, Journal for the Study of the Old Testament 8 (25), 1983, pp. 83 to 97 دوغرولانمالی · I. Finkel (ed.), The Cyrus Cylinder: The King of Persia’s Proclamation from Ancient Babylon, 2013, introduction دوغرولانمالی