IDCDCiranians.global

روایت

کورش بزرگ و بابل، ۵۳۹ پیش از میلاد

چگونه پادشاه انشان بر بابل فرمان راند، متن‌های باستانی چه می‌گویند و استوانهٔ کوروش امروز چگونه خوانده می‌شود. در ده فصل از نقشه‌های فنی روایت شده، با نام بردن از هر منبع.

بازسازی نمادین، نه بررسی میدانی. جای‌ها و اندازه‌ها تقریبی‌اند مگر آنکه یک اندازه منبع خود را نام ببرد.

چگونه پادشاه انشان بر بابل فرمان راند، متن‌های باستانی چه می‌گویند و استوانهٔ کوروش امروز چگونه خوانده می‌شود. در ده فصل از نقشه‌های فنی روایت شده، با نام بردن از هر منبع.

  1. فصل 1جهان 550 تا 539 پیش از میلاد
  2. فصل 2برآمدن کورش
  3. فصل 3بابل، شهر
  4. فصل 4دروازهٔ ایشتار
  5. فصل 5اوپیس و سیپار
  6. فصل 6ورود به بابل
  7. فصل 7استوانهٔ کوروش
  8. فصل 8بازگشت و بازسازی
  9. فصل 9پاسارگاد و آرامگاه کوروش
  10. فصل 10میراث

پخش کل داستان

فصل 1 / 10 · 550 تا 539 پیش از میلاد

جهان 550 تا 539 پیش از میلاد

چهار پادشاهی خاور نزدیک را میان خود بخش کرده‌اند: ماد، لیدیه، بابل و انشان، زادگاه کوروش.

متن پیش‌نویس، برای بازبینی

پادشاهی ماد فلات ایران را از پایتخت خود هگمتانه در اختیار داشت. لیدیا از ساردیس بر غرب آناتولی فرمان می‌راند. پادشاهی نوبابلی میان‌رودان و شام را در اختیار داشت. انشان، در پارس، را کوروش اداره می‌کرد که در استوانه خود را پادشاه انشان می‌نامد.

شکل‌های این نقشه کره‌های نمادین فرمانروایی‌اند. مرز نیستند. دولت‌های باستانی مرز را آن‌گونه که نقشه‌های امروزی می‌کشند نمی‌کشیدند.

منابع: M. Cogan (translation), adapted to H. Schaudig’s edition, The Cyrus Cylinder, lines 1 to 45, The Context of Scripture, vol. II, 2003, line 21 (Livius.org edition) منبع ثانویه · A. K. Grayson (translation), The Nabonidus Chronicle (ABC 7), Assyrian and Babylonian Chronicles, 1975, col. ii 1 to 4 (Livius.org edition of Grayson’s translation, with later corrections) منبع ثانویه · P. Briant, trans. P. T. Daniels, From Cyrus to Alexander: A History of the Persian Empire, 2002, ch. 1 نیازمند راستی‌آزمایی

متن روایت

با یک نقشه آغاز می‌شود. چهار پادشاهی در حدود 550 پیش از میلاد خاور نزدیک را میان خود تقسیم کرده‌اند.

فصل 2 / 10 · 550 پیش از میلاد

برآمدن کورش

سپاه ماد بر پادشاه خود برمی‌گردد و او را به کوروش، پادشاه انشان، تسلیم می‌کند.

متن پیش‌نویس، برای بازبینی

گاه‌شمار آن را در سال ششم نبونید ثبت می‌کند. آستیاگ به سوی کوروش، پادشاه انشان، لشکر کشید. سپاهش شورید، او را گرفت و تسلیم کرد. کوروش به هگمتانه، شهر شاهی، رفت و گنجینهٔ آن را به انشان برد.

نویسندگان یونانی متأخر روایت‌های درازتر و افسانه‌ای از جوانی کوروش می‌گویند. آنها روایت‌اند، نه سند.

منابع: A. K. Grayson (translation), The Nabonidus Chronicle (ABC 7), Assyrian and Babylonian Chronicles, 1975, col. ii 1 to 4 (Livius.org edition of Grayson’s translation, with later corrections) منبع ثانویه · M. A. Dandamayev, Cyrus iii. Cyrus II the Great, Encyclopaedia Iranica, 1993 نیازمند راستی‌آزمایی · Herodotus, Histories 1.188 to 1.191, 430 BCE, 1.107 to 1.130 نیازمند راستی‌آزمایی روایتی باستانی، نه سندی تاریخی

متن روایت

سپس کوروش برمی‌خیزد. سپاه ماد بر پادشاه خود برمی‌گردد و کوروش هگمتانه را می‌گیرد.

فصل 3 / 10 · سدهٔ 6 پیش از میلاد

بابل، شهر

در شهری گام بزنید که کوروش وارد آن شد: دیوارها، رود و پل، خیابان مقدس، برج معبد و معبد، و خانه‌هایش.

  1. نزدیک شدن از شمال
  2. دیوار بیرونی
  3. دیوار دوگانهٔ درونی
  4. فرات و پل آن
  5. راه آیینی
  6. اِتِمِنانکی، برج معبد
  7. اِساگیلا، معبد مردوک
  8. خانه‌های شهر

بازکردن فصل: بابل، شهر

منابع: R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The outer city walls تأییدشده · UNESCO World Heritage Centre, Babylon, World Heritage List entry 278, 2019 نیازمند راستی‌آزمایی

متن روایت

نخست، خود شهر. دیوارها، رود، خیابان مقدس، برج معبد و معبدش، بر پایهٔ گزارش‌های کاوش.

فصل 4 / 10 · سدهٔ 6 پیش از میلاد

دروازهٔ ایشتار

دروازه‌ای دوگانه از آجر پخته، با ردیف‌هایی از گاو نر و اژدها، خیابانی که در گذر زمان بالا آمده و ردیف‌های لعابدار در بالا.

  1. دروازه در انتهای خیابان
  2. یک دروازهٔ دوگانه
  3. سه ورودی و درزهای متحرک
  4. آجر، قیر و نی
  5. ردیف‌های گاو نر و اژدها
  6. هرگز یکجا دیده نمی‌شود
  7. لعاب و رنگ
  8. سدر، مس و برنز

بازکردن فصل: دروازهٔ ایشتر

منابع: R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The Ishtar Gate تأییدشده

متن روایت

سپس دروازهٔ شمالی شهر درونی. دروازه‌ای دوگانه از آجر، با ردیف‌هایی از گاوها و اژدهایان.

فصل 5 / 10 · اکتبر 539 پیش از میلاد

اوپیس و سیپار

کورش در اوپیس بر دجله می‌جنگد؛ سیپار بی‌نبرد فرو می‌افتد.

متن پیش‌نویس، برای بازبینی

گاه‌شمار نبرد را در اوپیس بر کرانهٔ دجله جای می‌دهد. سپاه اکد، یعنی بابل، عقب نشست و کوروش غنیمت گرفت و مردم را کشت. در روز چهاردهم سیپار بی‌نبرد گرفته شد و نبونید گریخت.

محل دقیق اوپیس هنوز محل بحث است. جای آن بر این نقشه تقریبی است.

منابع: A. K. Grayson (translation), The Nabonidus Chronicle (ABC 7), Assyrian and Babylonian Chronicles, 1975, col. iii 12 to 15 (Livius.org edition of Grayson’s translation, with later corrections) منبع ثانویه · A. Kuhrt, The Persian Empire: A Corpus of Sources from the Achaemenid Period, 2007, ch. 3 نیازمند راستی‌آزمایی

متن روایت

در پاییز 539، کوروش در اوپیس می‌جنگد. سیپار بی‌نبرد فرو می‌افتد.

فصل 6 / 10 · اکتبر 539 پیش از میلاد

ورود به بابل

دو گزارش باستانی از همان روزها، کنار هم.

متن پیش‌نویس، برای بازبینی

در روز شانزدهم، اوگبارو، فرماندار گوتیوم، و سپاه کوروش بدون نبرد به بابل وارد شدند. در روز سوم ماه اراحسمنا، خود کوروش به شهر وارد شد. تاریخ‌نگاشت یادآور می‌شود که آیین‌های معبد اساگیلا قطع نشد.

استوانه همین ورود را خواست مردوک روایت می‌کند که کوروش را برگزید و گذاشت بی‌جنگ وارد شهر شود. متنی شاهی در سنت بابلی است که برای کوروش نوشته شده.

هرودوت و گزنفون از منحرف شدن فرات می‌گویند تا سپاهیان از بستر رود وارد شوند. این‌ها روایت‌های باستانی‌اند. هیچ متن بابلی آن‌ها را تأیید نمی‌کند.

گاه‌شمار نبونید

مدخل‌های تاریخ‌دار به سوم‌شخص. اوگبارو در روز شانزدهم بی‌نبرد وارد بابل می‌شود. کورش در سوم ارخسمنه وارد می‌شود. آیین‌ها در اِساگیلا ادامه می‌یابند.

A. K. Grayson (translation), The Nabonidus Chronicle (ABC 7), Assyrian and Babylonian Chronicles, 1975, col. iii 15 to 20 (Livius.org edition of Grayson’s translation, with later corrections) منبع ثانویه

استوانهٔ کوروش

کتیبه‌ای شاهانه به زبان اول‌شخص. مردوک کورش را برمی‌گزیند و می‌گذارد بی‌جنگ و نبرد به شهر او درآید. مردم او را با شادی می‌پذیرند.

M. Cogan (translation), adapted to H. Schaudig’s edition, The Cyrus Cylinder, lines 1 to 45, The Context of Scripture, vol. II, 2003, lines 15 to 19 and 22 to 24 (Livius.org edition) منبع ثانویه

روایت‌های یونانی

هرودوت و گزنفون از رودی منحرف‌شده و شهری گرفته‌شده در هنگام جشن سخن می‌گویند. روایت‌هایی که بسیار دیرتر نوشته شده‌اند، نه سند.

Herodotus, Histories 1.188 to 1.191, 430 BCE, 1.191 نیازمند راستی‌آزمایی روایتی باستانی، نه سندی تاریخیXenophon, Cyropaedia 7.5, 370 BCE, 7.5 نیازمند راستی‌آزمایی روایتی باستانی، نه سندی تاریخی

منابع: A. K. Grayson (translation), The Nabonidus Chronicle (ABC 7), Assyrian and Babylonian Chronicles, 1975, col. iii 15 to 20 (Livius.org edition of Grayson’s translation, with later corrections) منبع ثانویه · M. Cogan (translation), adapted to H. Schaudig’s edition, The Cyrus Cylinder, lines 1 to 45, The Context of Scripture, vol. II, 2003, lines 15 to 24 (Livius.org edition) منبع ثانویه · Herodotus, Histories 1.188 to 1.191, 430 BCE, 1.191 نیازمند راستی‌آزمایی روایتی باستانی، نه سندی تاریخی

متن روایت

سپس بابل. دو گزارش باستانی همان روزها را با صداهای متفاوت روایت می‌کنند.

فصل 7 / 10 · 539 پیش از میلاد یا اندکی پس از آن

استوانهٔ کوروش

استوانه‌ای گلی با خط میخی بابلی: چیستی آن، چگونه برای دفن ساخته شد، چگونه یافت شد و متنش چگونه چیده شده است.

  1. یک استوانهٔ گلی
  2. نوشته برای دفن شدن
  3. یافت‌شده در 1879
  4. چهل‌وپنج سطر دور گل
  5. دو صدا
  6. پارهٔ B
  7. رونوشت‌ها روی لوح‌ها
  8. خواندن استوانه در امروز

بازکردن فصل: استوانهٔ کوروش

منابع: The British Museum, The Cyrus Cylinder, museum number 1880,0617.1941 (BM 90920), collection record, 2026 نیازمند راستی‌آزمایی · I. Finkel (ed.), The Cyrus Cylinder: The King of Persia’s Proclamation from Ancient Babylon, 2013, introduction نیازمند راستی‌آزمایی · M. Cogan (translation), adapted to H. Schaudig’s edition, The Cyrus Cylinder, lines 1 to 45, The Context of Scripture, vol. II, 2003, lines 1 to 45 (Livius.org edition) منبع ثانویه

متن روایت

سپس شیئی که در مرکز این روایت است. استوانه‌ای از گل، نوشته به بابلی و دفن‌شده در دیواری.

فصل 8 / 10 · پس از 539 پیش از میلاد

بازگشت و بازسازی

آنچه استوانه دربارهٔ خدایان و مردم بازگردانده‌شده می‌گوید و مورخان آن را چگونه می‌خوانند.

متن پیش‌نویس، برای بازبینی

در سطرهای 30 تا 34 استوانه شهرهایی آن‌سوی دجله را برمی‌شمارد که خدایانشان به بابل آورده شده بودند. می‌گوید کوروش تندیس‌های خدایان را به جای خود بازگرداند و مردمشان را به سکونتگاه‌هایشان گرد آورد.

کتاب‌های عزرا و اشعیا کوروش را پادشاهی به یاد می‌آورند که اجازه داد تبعیدیان یهودا بازگردند و معبد اورشلیم را بازسازی کنند. این یک سنت دینی است. استوانه نامی از یهودا یا اورشلیم نمی‌برد.

مورخان بحث می‌کنند که این سیاستی تازه و عمومی بود یا رویهٔ معمول یک پادشاه تازه در بابل. دیدگاه‌های زیر آن‌ها را کنار هم می‌گذارند.

سیاستی نو و مدارا‌گر

بسیاری از خوانندگان در استوانه فرمانروایی را دیده‌اند که خدایان و مردمان قلمرو خود را محترم می‌داشت و می‌گذاشت جوامع تبعیدشده به خانه بازگردند.

M. A. Dandamayev, Cyrus iii. Cyrus II the Great, Encyclopaedia Iranica, 1993 نیازمند راستی‌آزماییP. Briant, trans. P. T. Daniels, From Cyrus to Alexander: A History of the Persian Empire, 2002, ch. 1 نیازمند راستی‌آزمایی

سنت شاهانهٔ بابلی

آمِلی کورت استدلال می‌کند که استوانه از سنت‌های دیرپای بین‌النهرینی برای کتیبه‌های شاهانه پیروی می‌کند و سیاستی نوین از مدارای شاهنشاهی را ثابت نمی‌کند.

A. Kuhrt, The Cyrus Cylinder and Achaemenid Imperial Policy, Journal for the Study of the Old Testament 8 (25), 1983, pp. 83 to 97 نیازمند راستی‌آزمایی

یک سنت دینی

عزرا و اشعیا کوروش را بازسازندهٔ معبد اورشلیم به یاد می‌آورند. این شیوهٔ یادکرد یک جامعه از اوست. سندی از دربار او نیست.

Hebrew Bible, Ezra 1:1 to 1:4, 400 BCE نیازمند راستی‌آزمایی سنت دینیHebrew Bible, Isaiah 44:28 to 45:1, 540 BCE نیازمند راستی‌آزمایی سنت دینی

منابع: M. Cogan (translation), adapted to H. Schaudig’s edition, The Cyrus Cylinder, lines 1 to 45, The Context of Scripture, vol. II, 2003, lines 30 to 34 (Livius.org edition) منبع ثانویه · A. Kuhrt, The Cyrus Cylinder and Achaemenid Imperial Policy, Journal for the Study of the Old Testament 8 (25), 1983, pp. 83 to 97 نیازمند راستی‌آزمایی · Hebrew Bible, Ezra 1:1 to 1:4, 400 BCE نیازمند راستی‌آزمایی سنت دینی

متن روایت

استوانه از خدایان و مردمی سخن می‌گوید که به خانه بازگردانده شدند. مورخان این را به شیوه‌های گوناگون می‌خوانند.

فصل 9 / 10 · سدهٔ 6 پیش از میلاد

پاسارگاد و آرامگاه کوروش

اتاقکی سنگی با سقف شیروانی بر شش پله، که به‌طور گسترده آرامگاه کورش شناخته می‌شود.

متن پیش‌نویس، برای بازبینی

پاسارگاد نخستین پایتخت امپراتوری هخامنشی بود که کوروش بنیاد نهاد. یونسکو آن را در 2004 در فهرست میراث جهانی ثبت کرد.

آرامگاه اتاقکی کوچک و شیروانی‌دار از سنگ‌های بزرگ آهکی است که بر شش پله برآمده است. کاوش‌های دیوید استروناخ از 1961 تا 1963 آن را به‌تفصیل ثبت کرد. نقشه از تناسب‌های منتشرشدهٔ او پیروی می‌کند. ابعاد آن باید با گزارش راستی‌آزمایی شود.

برش دیوارهای ضخیم اتاقک و ورودی کوتاه آن را نشان می‌دهد. نویسندگان یونانی آرامگاه را چنان که مردان اسکندر دیدند توصیف می‌کنند. گزارش‌های آنان روایت‌اند.

منابع: D. Stronach, Pasargadae: A Report on the Excavations Conducted by the British Institute of Persian Studies from 1961 to 1963, 1978, ch. 2, the tomb of Cyrus نیازمند راستی‌آزمایی · UNESCO World Heritage Centre, Pasargadae, World Heritage List entry 1106, 2004 نیازمند راستی‌آزمایی · D. Stronach and H. Gopnik, Pasargadae, Encyclopaedia Iranica online, 2009 نیازمند راستی‌آزمایی

متن روایت

دور در شرق، در پاسارگاد، بنایی ایستاده که به‌گستردگی آرامگاه او شناخته می‌شود.

فصل 10 / 10 · از 1879 تا امروز

میراث

استوانه امروز چگونه خوانده می‌شود، با هر خوانش و منابعش.

متن پیش‌نویس، برای بازبینی

عبارت «نخستین منشور حقوق بشر» در سدهٔ بیستم به‌طور گسترده رایج شد. در 1971 استوانه نشان جشن‌های دولت ایران برای سالگرد پادشاهی بود و نمونه‌ای مشابه به سازمان ملل متحد اهدا شد. هر دو واقعیت باید راستی‌آزمایی شوند.

در 2010 موزهٔ بریتانیا استوانه را به موزهٔ ملی ایران امانت داد و در 2013 در موزه‌های ایالات متحده گردش کرد. هر دو واقعیت برای راستی‌آزمایی‌اند.

متخصصان، از جمله متصدیان خود موزهٔ بریتانیا، استوانه را متنی بنیادین بابلی در یک سنت شاهی کهن توصیف می‌کنند. این متن به زبان زمان خود از عدالت و بازسازی سخن می‌گوید. اعلامیهٔ حقوق به معنای امروزی نیست. ما این خوانش‌ها را توصیف می‌کنیم. هیچ‌یک را تأیید نمی‌کنیم.

منشوری از حقوق

برداشتی رایج که از سدهٔ بیستم به‌گستردگی تکرار شده است، در استوانه نخستین اعلامیهٔ حقوق بشر را می‌بیند.

Encyclopaedia Iranica, Cyrus Cylinder, Encyclopaedia Iranica online, 2013 نیازمند راستی‌آزمایی

یک متن شاهانهٔ بابلی

متخصصان استوانه را کتیبه‌ای بنیادین در سنت شاهی بابلی می‌خوانند که برای معرفی کوروش به‌عنوان پادشاهی قانونی برگزیدهٔ مردوک نوشته شده است.

A. Kuhrt, The Cyrus Cylinder and Achaemenid Imperial Policy, Journal for the Study of the Old Testament 8 (25), 1983, pp. 83 to 97 نیازمند راستی‌آزماییI. Finkel (ed.), The Cyrus Cylinder: The King of Persia’s Proclamation from Ancient Babylon, 2013, introduction نیازمند راستی‌آزماییThe British Museum, The Cyrus Cylinder, museum number 1880,0617.1941 (BM 90920), collection record, 2026 نیازمند راستی‌آزمایی

منابع: Encyclopaedia Iranica, Cyrus Cylinder, Encyclopaedia Iranica online, 2013 نیازمند راستی‌آزمایی · A. Kuhrt, The Cyrus Cylinder and Achaemenid Imperial Policy, Journal for the Study of the Old Testament 8 (25), 1983, pp. 83 to 97 نیازمند راستی‌آزمایی · I. Finkel (ed.), The Cyrus Cylinder: The King of Persia’s Proclamation from Ancient Babylon, 2013, introduction نیازمند راستی‌آزمایی

متن روایت

سرانجام، میراث. استوانه امروز چگونه و به دست چه کسانی خوانده می‌شود.

منابع

  1. A. K. Grayson (translation), The Nabonidus Chronicle (ABC 7), Assyrian and Babylonian Chronicles, 1975 (Livius.org edition of Grayson’s translation, with later corrections) منبع ثانویه
  2. M. Cogan (translation), adapted to H. Schaudig’s edition, The Cyrus Cylinder, lines 1 to 45, The Context of Scripture, vol. II, 2003 (Livius.org edition) منبع ثانویه
  3. I. Finkel (ed.), The Cyrus Cylinder: The King of Persia’s Proclamation from Ancient Babylon, 2013 نیازمند راستی‌آزمایی
  4. The British Museum, The Cyrus Cylinder, museum number 1880,0617.1941 (BM 90920), collection record, 2026 نیازمند راستی‌آزمایی
  5. translation in A. Kuhrt, The Persian Empire, The Verse Account of Nabonidus (BM 38299), 2007 نیازمند راستی‌آزمایی
  6. A. Kuhrt, The Cyrus Cylinder and Achaemenid Imperial Policy, Journal for the Study of the Old Testament 8 (25), 1983 نیازمند راستی‌آزمایی
  7. A. Kuhrt, The Persian Empire: A Corpus of Sources from the Achaemenid Period, 2007 نیازمند راستی‌آزمایی
  8. P. Briant, trans. P. T. Daniels, From Cyrus to Alexander: A History of the Persian Empire, 2002 نیازمند راستی‌آزمایی
  9. M. A. Dandamayev, Cyrus iii. Cyrus II the Great, Encyclopaedia Iranica, 1993 نیازمند راستی‌آزمایی
  10. Encyclopaedia Iranica, Cyrus Cylinder, Encyclopaedia Iranica online, 2013 نیازمند راستی‌آزمایی
  11. D. Stronach and H. Gopnik, Pasargadae, Encyclopaedia Iranica online, 2009 نیازمند راستی‌آزمایی
  12. D. Stronach, Pasargadae: A Report on the Excavations Conducted by the British Institute of Persian Studies from 1961 to 1963, 1978 نیازمند راستی‌آزمایی
  13. R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914 تأییدشده
  14. UNESCO World Heritage Centre, Pasargadae, World Heritage List entry 1106, 2004 نیازمند راستی‌آزمایی
  15. UNESCO World Heritage Centre, Babylon, World Heritage List entry 278, 2019 نیازمند راستی‌آزمایی
  16. Herodotus, Histories 1.188 to 1.191, 430 BCE نیازمند راستی‌آزمایی روایتی باستانی، نه سندی تاریخی
  17. Xenophon, Cyropaedia 7.5, 370 BCE نیازمند راستی‌آزمایی روایتی باستانی، نه سندی تاریخی
  18. Hebrew Bible, Ezra 1:1 to 1:4, 400 BCE نیازمند راستی‌آزمایی سنت دینی
  19. Hebrew Bible, Isaiah 44:28 to 45:1, 540 BCE نیازمند راستی‌آزمایی سنت دینی
  20. G. Smith (reading quoted in Koldewey 1914, Appendix), The Esagila tablet, as read by George Smith in 1876, 1876 منبع ثانویه
  21. A. R. George, The Tower of Babel: Archaeology, History and Cuneiform Texts, Archiv für Orientforschung 51, 2005 نیازمند راستی‌آزمایی
  22. trans. F. Delitzsch, quoted in Koldewey 1914, The Steinplatten inscription of Nebuchadnezzar II, cols. 5 and 6, 1914 منبع ثانویه
  23. J. Marzahn, The Ishtar Gate, the Processional Way, the New Year Festival of Babylon, 1992 نیازمند راستی‌آزمایی
  24. O. Pedersén, Babylon: The Great City, 2021 نیازمند راستی‌آزمایی
  25. P.-R. Berger, Der Kyros-Zylinder mit dem Zusatzfragment BIN II Nr. 32, Zeitschrift für Assyriologie 64, 1975 نیازمند راستی‌آزمایی