IDCDCiranians.global

فصل ۴ · کورش بزرگ و بابل، ۵۳۹ پیش از میلاد

دروازهٔ ایشتار

دروازه‌ای دوگانه از آجر پخته، با ردیف‌هایی از گاو نر و اژدها، خیابانی که در گذر زمان بالا آمده و ردیف‌های لعابدار در بالا.

فصل 4 / 10 · سدهٔ 6 پیش از میلاد

بازسازی نمادین، نه بررسی میدانی. جای‌ها و اندازه‌ها تقریبی‌اند مگر آنکه یک اندازه منبع خود را نام ببرد.

دروازه‌ای دوگانه از آجر پخته، با ردیف‌هایی از گاو نر و اژدها، خیابانی که در گذر زمان بالا آمده و ردیف‌های لعابدار در بالا.

صحنهٔ 1 از 8 · سدهٔ 6 پیش از میلاد

دروازه در انتهای خیابان

دروازهٔ ایشتار از میان دیوار دوگانه به شهر درونی می‌رفت. دیوارهایش هنوز 12 متر بلند بودند.

توضیح‌نما

دروازهٔ ایشتار ورودی شمالی شهر درونی بود، در انتهای راه آیینی. کتیبه‌ها آن را از آنِ هر دو دیوار بزرگ، ایمگور-بل و نیمتی-بل، می‌نامند که اکنون ایمگور-انلیل و نمتی-انلیل خوانده می‌شوند.

هنگامی که کاوشگران آن را آشکار کردند، دیوارهایش هنوز 12 متر بلند بودند و با نقش‌برجسته‌های آجری پوشیده بودند. کولدوی آن را بزرگ‌ترین و چشمگیرترین ویرانهٔ بابل نامید.

123456ABCD123 متر، چنان که تشخیص داده شد (کولدوی 1914)حدود 2.2 کیلومتر (تصویری)قاعده 15 گار، حدود 91 متر، بر پایهٔ لوح اِساگیلا79.3 متر (کولدوی 1914)12345678بابل، شهرشبکهشورای همکاری و توسعهٔ ایرانیان خارج از کشورمنبعدروازهٔ ایشتارمبنانمادین. در مقیاس نیست.

منابع: R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The Ishtar Gate تأییدشده

متن روایت

در انتهای راه رژه دروازهٔ ایشتار ایستاده است. از میان دیوار دوگانه به شهر درونی می‌رسید. هنگامی که کاوشگران آن را یافتند، دیوارهایش هنوز دوازده متر بلند ایستاده بود و با نقش‌برجسته‌های آجری پوشیده بود. کولدوی آن را بزرگ‌ترین و چشمگیرترین ویرانهٔ بابل نامید.

صحنهٔ 2 از 8 · سدهٔ 6 پیش از میلاد

یک دروازهٔ دوگانه

دو دروازه، یکی پشت دیگری، هر یک با دو برج بیرون‌زده و یک حیاط دروازه.

توضیح‌نما

دروازه دوگانه است. دو ورودی نزدیک به هم، یکی پشت دیگری، در یک بلوک به هم پیوسته‌اند. هر یک در ورودی خود دو برج بسیار بیرون‌زده دارد.

پشت هر ورودی فضایی است که با دری دوم بسته می‌شود و حیاط دروازه نام دارد. احتمالاً سقف‌دار بود. از لنگه‌های در دوگانه محافظت می‌کرد که به درون آن باز می‌شدند.

در دروازهٔ شمالی تالار به‌عرض گذرگاه قرار دارد؛ در دروازهٔ جنوبی در امتداد آن. کنترل انفجار دروازه‌ها را از هم باز می‌کند.

مناظره

بالای اتاق دروازه چه بود؟

کولدوی دو امکان ترسیم کرد: برجی مرکزی با بلندای بسیار بر فراز تالار، یا برج‌هایی که بر آن مسلط بودند. او می‌نویسد که چیزی برای اثبات هیچ‌یک برجای نمانده و روساخت راه اندکی نشان می‌دهد.

R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The Ishtar Gate تأییدشده

123456ABCD1 ردیف = 24 رج، حدود 2 متر (کولدوی 1914)13 ردیف در طرح کولدویحدود 60 متر با بال‌ها (تصویری)12345678دروازهٔ ایشتارشبکهشورای همکاری و توسعهٔ ایرانیان خارج از کشورمنبعدروازهٔ ایشتارمبنانمادین. در مقیاس نیست.

منابع: R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The Ishtar Gate تأییدشده

متن روایت

دروازهٔ ایشتار در واقع دو دروازه است، یکی پشت دیگری، که در یک بلوک به هم پیوسته‌اند. هر یک در ورودی خود دو برج دارد و پشت آن اتاقی، حیاط دروازه، که درهای بزرگ در آن تا می‌شدند. در اینجا دو دروازه از هم جدا می‌شوند تا ببینید چگونه ایستاده‌اند.

صحنهٔ 3 از 8 · سدهٔ 6 پیش از میلاد

سه ورودی و درزهای متحرک

چهار بال از آجر پخته به دروازه سه ورودی می‌داد. درزها اجازه می‌دادند بخش‌هایی با پی‌های نابرابر جدا از هم بنشینند.

توضیح‌نما

دروازه مستقیم در دیوار گلی ننشسته بود. میان چهار افزودهٔ بال‌مانند از آجر پخته ایستاده بود که هر یک ورودی داشت. پس دروازهٔ ایشتار سه ورودی داشت: ورودی میانی با درهای چهارلنگه، و یکی در هر سو با درهای دولنگه.

ساختمان اصلی پی‌هایی چنان ژرف دارد که کاوشگران نتوانستند به ته آنها برسند. بال‌ها کم‌ژرفاترند. برای آنکه دیوارها هنگام نشست ترک نخورند، بنایان شکافی باریک و عمودی میان آنها گذاشتند، با لبه‌ای که در شیاری می‌لغزد. کولدوی آن را با درز انبساط امروزی مقایسه می‌کند.

مصالح و فنون

مصالح و فنون

جایی که پی‌ها در ژرفا تفاوت دارند، دیوارها به هم پیوسته نیستند. شکافی باریک از بالا تا پایین می‌گذرد و لبه‌ای عمودی بر دیوار کم‌ژرفاتر در شیاری از دیوار اصلی می‌لغزد، تا هر دو بی‌کج شدن نشست کنند.

R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The Ishtar Gate تأییدشده

منابع: R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The Ishtar Gate تأییدشده

متن روایت

پیرامون دروازه چهار بال از آجر پخته ایستاده بود، هر یک با درِ خود. پس سه راه برای گذر بود. سازندگان می‌دانستند دیوارهایی که بر شالودهٔ ژرف و کم‌عمق‌اند به گونه‌ای متفاوت می‌نشینند. پس میان آن‌ها شکافی عمودی گذاشتند، با زبانه‌ای که در شیاری می‌لغزد. امروز آن را درز انبساط می‌نامیم.

صحنهٔ 4 از 8 · سدهٔ 6 پیش از میلاد

آجر، قیر و نی

آجرهای کامل و نیم‌آجرها در رج‌های یک‌درمیان، درزهایی از قیر و گل، و حصیری از نی در هر چند رج.

توضیح‌نما

دروازه از آجر پخته ساخته شده است. آجرهای کامل 33 در 33 سانتی‌متر، رج به رج، با نیم‌آجرهای 33 در 16.5 سانتی‌متر یک‌درمیان می‌آیند.

بر هر رج لایه‌ای نازک از قیر می‌نشیند، سپس لایه‌ای نازک از گل، سپس رج بعدی. درزها 1 تا 1.5 سانتی‌متر ضخامت دارند. در یک دیوار، حصیری از نی شکافته و کوبیده در هر رج پنجم جای گل را می‌گیرد.

هرودوت از حصیری در هر 30 رج می‌نویسد. کاوشگران حصیرها را در هر 5 تا 13 رج یافتند.

اندازه‌ها

اندازه‌ها

آجر کامل33 در 33 سانتی‌متر
R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The Kasr. The ascent and Procession Street تأییدشده
نیم‌آجر33 در 16.5 سانتی‌متر
R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The Kasr. The ascent and Procession Street تأییدشده
درزها1 تا 1.5 سانتی‌متر، قیر و گل
R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The Ishtar Gate تأییدشده
حصیرهای نیهر 5 تا 13 رج
R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The Ishtar Gate تأییدشده
یک رجحدود 8.3 سانتی‌متر (24 رج تا حدود 2 متر)، استنتاجی
R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The wall decorations of bulls and dragons تأییدشده

R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The Ishtar Gate تأییدشده

مناظره

حصیر هر چند رج یک بار؟

هرودوت می‌گوید حصیری بافته پس از هر 30 رج آجر قرار داشت. کولدوی چنین عدد بزرگی ندیده بود: کمترین عدد او 5 و بیشترینش 13 بود.

R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The Ishtar Gate تأییدشده · Herodotus, Histories 1.188 to 1.191, 430 BCE, 1.179 نیازمند راستی‌آزمایی روایتی باستانی، نه سندی تاریخی

123456ABCD33 سانتی‌متر (کولدوی 1914)1 رج، حدود 8.3 سانتی‌متر (2 متر / 24)1234آجر پخته، درزها و حصیرهای نیشبکهشورای همکاری و توسعهٔ ایرانیان خارج از کشورمنبعدروازهٔ ایشتارمبنانمادین. در مقیاس نیست.

منابع: R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The Kasr. The ascent and Procession Street تأییدشده · R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The Ishtar Gate تأییدشده · Herodotus, Histories 1.188 to 1.191, 430 BCE, 1.179 نیازمند راستی‌آزمایی روایتی باستانی، نه سندی تاریخی

متن روایت

دیوار را از نزدیک ببینید. آجرهای کامل، به اندازهٔ یک‌سوم متر مربع، رج به رج با نیم‌آجرها یکی در میان می‌آیند. میان آنها بستری نازک از قیر و گل است. هر چند رج، حصیری از نی شکافته. هرودوت می‌گوید در هر سی رج. کاوشگران در هر پنج تا سیزده رج یافتند. کتیبه‌های ساختمانی بارها قیر را نام می‌برند.

صحنهٔ 5 از 8 · سدهٔ 6 پیش از میلاد

ردیف‌های گاو نر و اژدها

هر ردیف 24 رج و حدود 2 متر است. گاوها و اژدهایان هرگز در یک ردیف نمی‌آیند.

توضیح‌نما

دیوارها ردیف‌های جانوران را یکی بر بالای دیگری داشتند: گاوهای نر و اژدهایی به نام سیروش. پس از ردیف گاوهای نر ردیف سیروش می‌آید. هرگز در یک ردیف درهم نمی‌آمیزند.

هر جانور 13 ردیف آجر ارتفاع دارد و میان ردیف‌ها 11 ردیف ساده است. پس هر ردیف 24 رج آجر می‌شود که تقریباً دقیقاً 2 متر، یعنی 4 ارش بابلی، اندازه دارد.

نه ردیف در نقش برجسته دیده می‌شود. طرح کولدوی 13 ردیف دارد. پیکره‌ها در اینجا طرح‌های کلی نمادین‌اند، نه ردگیری نقش‌برجسته‌ها.

اندازه‌ها

اندازه‌ها

یک ردیف13 رج نقش‌دار و 11 رج ساده، 24 رج، حدود 2 متر
R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The wall decorations of bulls and dragons تأییدشده
ردیف‌های دیده‌شده در نقش‌برجسته9
R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The wall decorations of bulls and dragons تأییدشده
ردیف‌ها در طرحواره13
R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The wall decorations of bulls and dragons تأییدشده
جانوراندست‌کم 575: 40 یا بیشتر در هر یک از 8 ردیف پایین، 51 در هر یک از 5 ردیف بالا
R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The wall decorations of bulls and dragons تأییدشده

R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The wall decorations of bulls and dragons تأییدشده

چگونه می‌دانیم

جانوران از آنِ که؟

کولدوی گاو را جانور مقدس خدای باد و باران و سیروش را جانور مردوک و نبو می‌داند. نام سیروش به معنای مار راه‌رونده است.

R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The wall decorations of bulls and dragons تأییدشده

منابع: R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The wall decorations of bulls and dragons تأییدشده

متن روایت

دیوارها ردیف‌های جانوران را یکی بر بالای دیگری داشتند. ردیف گاوهای نر، سپس ردیف اژدهاها، هرگز درهم. هر جانور سیزده رج آجر بلندی دارد، با یازده رج ساده میان ردیف‌ها. پس هر ردیف بیست‌وچهار رج می‌گیرد، تقریباً درست دو متر. در اینجا ردیف‌ها از پایین‌ترین تا سیزدهم برمی‌آیند.

صحنهٔ 6 از 8 · سدهٔ 6 پیش از میلاد

هرگز یکجا دیده نمی‌شود

خیابان بارها بالا آورده شد. با استفاده از دروازه، ردیف‌های پایین زیر آن ناپدید شدند.

توضیح‌نما

تراز خیابان در دروازه چندین بار بالا آورده شد. ردپای دو بالا آوردن آخر میان ردیف‌های 10 و 11 و میان ردیف‌های 8 و 9 است. سنگ‌فرشی میان ردیف‌های 6 و 7 روشن نیست.

با بالا آمدن خیابان، ردیف‌های پایین به زیر سطح رفتند. آن‌ها با دقت گل‌اندود شدند و ردیف هشتم با گچ سفید پوشیده شد. زیر راه کهنه‌تر آجرکاری خشن است. ردیف 9 به‌خوبی پرداخت شده است.

پس همهٔ گروه جانوران هرگز در یک زمان دیده نمی‌شد. برش، ترازهای خیابان را در برابر ردیف‌ها نشان می‌دهد.

چگونه می‌دانیم

چگونه می‌دانیم

ردیف‌های زیر راه قدیمی‌تر آجرهای وارونه و نامنظم را نشان می‌دهند و قیر بر روی پیکره‌ها کشیده شده است. ردیف 9 صاف و سوهان‌خورده است. کولدوی این را ردیف‌هایی می‌خواند که هرگز قرار نبود مدت درازی دیده شوند.

R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The wall decorations of bulls and dragons تأییدشده

منابع: R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The wall decorations of bulls and dragons تأییدشده

متن روایت

خیابان در دروازه بارها بالا آورده شد. هر چه بالا می‌آمد، پایین‌ترین ردیف‌های جانوران زیر آن ناپدید می‌شدند. بنایان آنها را پیش از پر کردن با گل اندود کردند. یک ردیف حتی با گچ سفید پوشانده شد. پس هیچ‌کس هرگز همهٔ جانوران را یکجا ندید. برش ترازهای خیابان را در برابر ردیف‌ها نشان می‌دهد.

صحنهٔ 7 از 8 · سدهٔ 6 پیش از میلاد

لعاب و رنگ

ردیف‌های بالایی لعابی بودند: مینای تخت در ردیف‌های 10 و 11، نقش‌برجستهٔ مینایی در ردیف‌های 12 و 13.

توضیح‌نما

ردیف‌های 1 تا 9 نقش‌برجستهٔ آجری بدون لعاب‌اند. ردیف‌های 10 و 11 با مینای تخت‌اند. ردیف‌های 12 و 13 نقش‌برجستهٔ مینایی‌اند، که ظریف‌ترین فن است.

کتیبهٔ خود نبوکدنصر دروازه را آراسته به آجرهای پخته با لعاب آبی توصیف می‌کند که بر آنها گاوهای وحشی و اژدهایان نقش شده بود.

نقشه ردیف‌های لعابی را با سایه‌روشن نشان می‌دهد: زمینهٔ خاکستری، گاوهای نر سرخ و اژدهاها سفید. در بازسازی برلین زمینه آبی است و پیکره‌ها زرد و سفیدند. این کلید رنگ باید با بازسازی موزه راستی‌آزمایی شود.

مصالح و فنون

مصالح و فنون

پاره‌های ردیف‌های لعابی به برلین برده شدند. آنجا مدتی طولانی خیسانده شدند تا نمک‌هایی که روی آن‌ها بلوری شده بود بیرون کشیده شود، پیش از آنکه بتوان آن‌ها را بررسی و کنار هم گذاشت.

R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The Kasr. The ascent and Procession Street تأییدشده

منابع: R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The wall decorations of bulls and dragons تأییدشده · trans. F. Delitzsch, quoted in Koldewey 1914, The Steinplatten inscription of Nebuchadnezzar II, cols. 5 and 6, 1914, cols. 5 and 6 منبع ثانویه · J. Marzahn, The Ishtar Gate, the Processional Way, the New Year Festival of Babylon, 1992 نیازمند راستی‌آزمایی

متن روایت

بالاترین ردیف‌ها لعابی بودند. دو ردیف با مینای تخت، سپس دو ردیف نقش‌برجستهٔ لعابی. کتیبهٔ نبوکدنصر از آجرهای مینای آبی سخن می‌گوید که گاوهای وحشی و اژدهاها بر آنها نقش شده است. نقشه آنها را با سایه‌روشن نشان می‌دهد. در بازسازی برلین زمینه آبی و پیکره‌ها زرد و سفیدند.

صحنهٔ 8 از 8 · سدهٔ 6 پیش از میلاد

سدر، مس و برنز

تیرهای سدر برای سقف، درهایی از سدر پوشیده با مس، و گاوان و اژدهایان برنزی در آستانه‌ها.

توضیح‌نما

کتیبهٔ نبوکدنصر تجهیزات دروازه را برمی‌شمارد: سدرهای تنومند که برای سقف به درازا نهاده شدند، لنگه‌های درِ سدر پوشیده با مس، آستانه‌ها و لولاهای برنزی.

همچنین می‌گوید گاوهای وحشی و اژدهایان برنزی بر آستانه‌ها ایستاده بودند. کاوشگران در برابر دروازه و در حیاط‌های آن پایه‌های کوچکی یافتند که شاید چنین پیکره‌هایی بر آنها قرار داشته است.

دروازهٔ پیشین بعدها در برلین از آجرهای کاوش‌شده بازسازی شد. وضعیت آن در آنجا باید با رکورد موزه راستی‌آزمایی شود.

منابع: trans. F. Delitzsch, quoted in Koldewey 1914, The Steinplatten inscription of Nebuchadnezzar II, cols. 5 and 6, 1914, cols. 5 and 6 منبع ثانویه · R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914, The Ishtar Gate تأییدشده · J. Marzahn, The Ishtar Gate, the Processional Way, the New Year Festival of Babylon, 1992 نیازمند راستی‌آزمایی

متن روایت

کتیبهٔ خود دروازه ملحقات آن را برمی‌شمارد. تیرهای سدر برای سقف. درهای سدر پوشیده از مس. آستانه‌ها و لولاها از برنز. و در آستانه‌ها، گاوهای نر و اژدهاهای برنزی. کاوشگران در برابر دروازه پایه‌های کوچکی یافتند که شاید بر آنها ایستاده بودند.

منابع

  1. I. Finkel (ed.), The Cyrus Cylinder: The King of Persia’s Proclamation from Ancient Babylon, 2013 نیازمند راستی‌آزمایی
  2. The British Museum, The Cyrus Cylinder, museum number 1880,0617.1941 (BM 90920), collection record, 2026 نیازمند راستی‌آزمایی
  3. P. Briant, trans. P. T. Daniels, From Cyrus to Alexander: A History of the Persian Empire, 2002 نیازمند راستی‌آزمایی
  4. D. Stronach, Pasargadae: A Report on the Excavations Conducted by the British Institute of Persian Studies from 1961 to 1963, 1978 نیازمند راستی‌آزمایی
  5. R. Koldewey, trans. A. S. Johns, The Excavations at Babylon, 1914 تأییدشده
  6. Herodotus, Histories 1.188 to 1.191, 430 BCE نیازمند راستی‌آزمایی روایتی باستانی، نه سندی تاریخی
  7. trans. F. Delitzsch, quoted in Koldewey 1914, The Steinplatten inscription of Nebuchadnezzar II, cols. 5 and 6, 1914 منبع ثانویه
  8. J. Marzahn, The Ishtar Gate, the Processional Way, the New Year Festival of Babylon, 1992 نیازمند راستی‌آزمایی